3-MU เป็นวิธีมองความสูญเสียในโรงงานสามมุม คือ มุดะ (Muda) ความสูญเปล่าที่ไม่เพิ่มคุณค่า มุริ (Muri) ภาระที่เกินกำลังของคนหรือเครื่องจักร และมุระ (Mura) ความไม่สม่ำเสมอของงานหรือภาระงาน ทั้งสามตัวเกี่ยวพันกัน การแก้เพียงมุดะโดยไม่ดูมุริและมุระ มักทำให้ปัญหาย้ายที่ไปโผล่ที่อื่น
สามมุมมองต่อความสูญเสียเดียวกัน
3-MU มองความสูญเสียจากสามด้าน มุดะคืองานที่ไม่เพิ่มคุณค่า มุริคือภาระที่เกินกำลังของคนหรือของเครื่องจักร และมุระคือความไม่สม่ำเสมอของงานหรือของภาระ ทั้งสามตัวมักเกิดพร้อมกันและเป็นเหตุของกันและกัน
ลำดับที่ให้ผลดีที่สุดคือเริ่มจากมุระ เพราะความไม่สม่ำเสมอเป็นต้นเหตุของอีกสองตัว แผนการผลิตที่กระโดดขึ้นลง ทำให้บางกะต้องเร่งจนเกินกำลัง คือมุริ และบางกะต้องรอ คือมุดะ การปรับเรียบภาระงานจึงมักลดทั้งสามตัวพร้อมกันโดยไม่ต้องแตะที่วิธีทำงานเลย
ใช้ 3-MU ที่หน้างาน
วิธีใช้ที่ได้ผลที่สุดคือการเดินสายการผลิตพร้อมกระดาษแบ่งสามช่อง แล้วบันทึกสิ่งที่เห็นลงในช่องที่ตรงกัน สิ่งที่มักปรากฏคือมุดะจะเต็มไปด้วยการเดิน การรอ และการขนย้าย มุริจะเป็นท่าทางการทำงานที่ต้องเอื้อมหรือก้ม และมุระจะเป็นความแตกต่างระหว่างกะ ซึ่งพบได้ก็ต่อเมื่อเดินดูมากกว่าหนึ่งกะเท่านั้น
อ่านเอกสาร PDF — กิตติพงษ์ วิเวกานนท์
นำไปใช้หน้างานอย่างไร
- เดินสำรวจสายการผลิตโดยมองหาทั้งสามตัวพร้อมกัน ไม่ใช่มองหาความสูญเปล่าอย่างเดียว
- ดูมุริที่คน เช่น ท่าทางที่ฝืน และที่เครื่องจักร เช่น การเดินเกินพิกัด
- ดูมุระที่ปริมาณงานระหว่างกะและระหว่างสถานี
- แก้มุระก่อนบ่อยครั้งช่วยให้มุดะและมุริหายไปเองส่วนหนึ่ง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ไล่กำจัดความสูญเปล่าจนคนและเครื่องจักรรับภาระเกินตัว
- ทำให้สถานีหนึ่งเร็วขึ้นโดยไม่ดูว่าไปสร้างความไม่สม่ำเสมอให้สถานีถัดไป
คำถามที่พบบ่อย
3-MU ต่างจากความสูญเสีย 7 ประการอย่างไร
ความสูญเสีย 7 ประการเป็นรายการของมุดะ ส่วน 3-MU เพิ่มมุมมองเรื่องภาระเกินกำลังและความไม่สม่ำเสมอเข้ามา ซึ่งมักเป็นต้นเหตุที่ทำให้มุดะเกิดซ้ำ