วิศวกรรมอุตสาหการเกี่ยวข้องกับการออกแบบ ปรับปรุง และติดตั้งระบบที่บูรณาการคน วัสดุ และเครื่องจักรเข้าด้วยกัน เทคนิคที่ใช้บ่อยในโรงงานได้แก่ การศึกษางาน การควบคุมคุณภาพ การวางผังโรงงานและการขนถ่ายวัสดุ วิศวกรรมคุณค่า และการวิจัยการดำเนินงาน
การศึกษางาน (Work Study) แบ่งเป็นการศึกษาวิธีการทำงาน (Method Study) ได้แก่ การวิเคราะห์กระบวนการผลิต การวิเคราะห์วิธีการทำงาน และการวิเคราะห์การเคลื่อนไหว กับการวัดผลงาน (Work Measurement) ได้แก่ การจับเวลาโดยตรง การสุ่มงาน และการใช้ข้อมูลพรีดีเทอร์มีน
การศึกษาการทำงาน คือแกนของ IE
เทคนิควิศวกรรมอุตสาหการที่ใช้ได้ผลที่สุดในโรงงานคือการศึกษาการทำงาน ซึ่งแยกเป็นสองส่วน ส่วนแรกคือการศึกษาวิธีการ ประกอบด้วยการวิเคราะห์กระบวนการ การวิเคราะห์การปฏิบัติงาน และการวิเคราะห์การเคลื่อนไหว ส่วนที่สองคือการวัดผลงาน ใช้การจับเวลาโดยตรง การสุ่มตัวอย่างงาน และข้อมูลมาตรฐานที่มีอยู่
ลำดับสำคัญ ต้องปรับปรุงวิธีการก่อนแล้วจึงวัดเวลา การจับเวลางานที่ยังทำด้วยวิธีที่แย่ ให้ผลลัพธ์เป็นเวลามาตรฐานของวิธีที่แย่ ซึ่งจะถูกใช้เป็นฐานในการวางแผนไปอีกหลายปี
5W-1H ใช้สองครั้ง
คำถาม 5W-1H คือ อะไร ทำไม ที่ไหน เมื่อไร ใคร และอย่างไร โดยทั่วไปคนใช้ชุดคำถามนี้เพื่อหาสาเหตุของปัญหา แต่ในการศึกษาการทำงานจะใช้สองครั้ง ครั้งแรกใช้เพื่อบรรยายสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในปัจจุบัน และครั้งที่สองใช้เพื่อท้าทายทุกข้อที่เพิ่งบรรยายไป
การใช้ครั้งที่สองคือจุดที่การปรับปรุงเกิดขึ้น คำถามไม่ใช่ ทำอย่างไร แต่เป็น ทำไมต้องทำที่นี่ ทำไมต้องทำตอนนี้ ทำไมต้องเป็นคนนี้ และคำถามที่ให้ผลมากที่สุดคือ ถ้าไม่ทำเลยจะเกิดอะไรขึ้น ซึ่งมักพบว่าไม่เกิดอะไรขึ้นเลย
| การวิเคราะห์ | นำไปสู่การปรับปรุง |
|---|---|
| การวิเคราะห์กระบวนการผลิต (Process Analysis) | กระบวนการผลิต |
| การวิเคราะห์วิธีการทำงาน (Operation Analysis) | วิธีการทำงานของพนักงาน |
| การวิเคราะห์การเคลื่อนไหว (Motion Analysis) | การเคลื่อนไหวในการทำงานของพนักงาน |
นำไปใช้หน้างานอย่างไร
- ยืนยันว่าวิธีทำงานถูกต้องแล้วก่อนจับเวลา มิฉะนั้นจะได้มาตรฐานของวิธีที่ผิด
- ใช้ 5W-1H กับทุกขั้นตอนที่สงสัย ก่อนออกแบบวิธีใหม่
- ใช้การสุ่มงานเมื่อต้องดูหลายเครื่องหรือหลายคนพร้อมกัน
- ออกแบบสถานีงานตามหลักการเคลื่อนไหวที่ประหยัด ก่อนคิดเรื่องซื้อเครื่องจักรใหม่
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- จับเวลาเพื่อกดดันพนักงาน แทนที่จะใช้หาวิธีทำงานที่ดีกว่า
- กำหนดเวลามาตรฐานโดยไม่เผื่อเวลาพักและความล้า
- ปรับปรุงการเคลื่อนไหวของคน โดยไม่แก้ผังงานที่บังคับให้ต้องเดินไกล
คำถามที่พบบ่อย
IE กับ TPM เกี่ยวข้องกันอย่างไร
TPM ทำให้เครื่องจักรเชื่อถือได้ ส่วน IE ทำให้วิธีการทำงานรอบเครื่องจักรมีประสิทธิภาพ สองอย่างนี้เสริมกัน และมักถูกใช้ร่วมกันในเสาการปรับปรุงเฉพาะเรื่อง